Dýrin á Laugateig

Velkomin á Laugateig. Þessi leiðsögn er lesin af gervigreind, og allt sem hér er sagt kemur úr heimildum sem eru skráðar á gotusogur.is. Við göngum frá lægri númerum til hærri.

Við byrjum við númer 7. Hér eru fimm hús sem voru byggð eftir sömu gerð. Þau eru númer 7, 13, 15, 17 og 21. Gísli Halldórsson og Sigvaldi Thordarson teiknuðu þau árið 1946. 9. mars 1948 voru þessi fimm hús og sjö hús við Hofteig metin á sama fundi. Við Hofteigshúsin stendur á teikningunni: sama og Hofteigur 4.

Að húsin séu byggð eftir sömu gerð er líklegt, en ekki staðfest. Gefðu þér smá stund og horfðu á húsið. Hvað er eins og hvað hefur breyst síðan það var byggt? Þegar þú ert tilbúin göngum við áfram að númer 11.

Þú stendur við Laugateig 11. Hér var Adda Bára Sigfúsdóttir skráð til heimilis á framboðslista árið 1959. Hún lifði frá 1926 til 2022.

Hún var veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands og borgarfulltrúi í Reykjavík. Þetta er staðfest með heimildum, meðal annars Vísi frá maí 1959. Þar er hún skráð við þetta hús.

Faðir hennar, Sigfús Sigurhjartarson, var skráður á númer 24 árið 1950. Tveir ættliðir stjórnmálafólks í sömu götu. Við hittum hann aftur eftir smá stund.

Manstu eftir fólki sem bjó hér og átti erindi út í bæ eða á Alþingi? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 12.

Næst stoppum við við númer 12. Hér er bílskúr. Hann var kosningaskrifstofa fyrir Laugarnesskólahverfið í alþingiskosningunum 1967. Það stendur í Þjóðviljanum frá 9. júní það ár.

Bílskúr sem skrifstofa fyrir heilt hverfi. Það er skemmtilegt að ímynda sér hvernig það var.

Þetta er staðfest með heimild.

Manstu eftir kosningaskrifstofu í bílskúr í hverfinu? Hvernig var stemningin? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 19.

Þetta er númer 19. Hér er saga sem segir margt um hverfið og um hvernig fólk tekst á við breytingar.

Félagasamtök keyptu húsið árið 1985 til að opna áfangaheimili. Íbúar mótmæltu á fjölmennum fundi og 450 skrifuðu undir mótmæli. Heimilið tók samt til starfa.

Deilan rataði líka í Áramótaskaup Sjónvarpsins 1985, sem atriðið Teigaóperan. Hver samdi atriðið er óstaðfest. Söguna um Teigaóperuna er að finna á gotusogur.is.

Við segjum söguna á götuhæð, eins og hún birtist í Morgunblaðinu árin 1985 og 1988. Við nefnum ekki einstaklinga, hvorki þá sem mótmæltu né þá sem bjuggu í húsinu.

Þetta er staðfest með heimildum. Heimildirnar segja hvað gerðist, en þær segja okkur ekki hvernig fólki leið, og það bíður hér eftir ykkur sem munið. Næst göngum við að númer 24.

Við erum komin að númer 24. Hér var verslun. Teikning frá 1946 sýnir búð á fyrstu hæð.

Í blöðunum eru nefndar nokkrar búðir í húsinu eða við það. Stjörnubúðin árið 1949. Verzlunin Laugateigur frá 1951. Mjólkurbúð árið 1952. Og Sunnubúðin árið 1963. Búðir komu og fóru, og hverfið fylgdi með.

Hér var líka Sigfús Sigurhjartarson skráður í janúar 1950. Hann var alþingismaður og bæjarfulltrúi. Hann er faðir Öddu Báru, sem við hittum við númer 11. Hann lést árið 1952.

Manstu hvað þú keyptir í þessari búð, eða hvað hún hét í þinni minningu? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Hér gerðist líka annað, sem við skoðum næst.

Við erum enn við númer 24, því hér varð atburður sem rataði í blöðin.

Þann 3. október 1982 smalaði lögreglan kindum sem voru á lausagöngu í götunni. DV sagði frá. Sveinn Þormóðsson ljósmyndari tók heila myndröð og filmurnar eru varðveittar í Ljósmyndasafni Reykjavíkur.

Verslunin Teigakjör var í þessu húsi og hún sést fyrir aftan lögreglumennina á einni myndinni. Hvar hinar myndirnar voru teknar er óstaðfest, hugsanlega við bakhúsin númer 30 til 32.

Þetta er staðfest með heimildum, nema staðsetningin.

Manst þú eftir kindunum, eða veistu hver átti þær? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 27.

Við stöndum við númer 27. Hér er saga sem við getum ekki enn staðfest, og við segjum hana með fyrirvara.

Á vesturgafli hússins er glerlistagluggi með átta blómamyndum í hringjum. Samkvæmt íbúa hússins, bróðursyni listamannsins, er verkið eftir Leif Breiðfjörð, sem ólst upp í húsinu og hóf þar nám sitt og feril í listum. Leifur hefur samþykkt að nafn hans sé birt. Við vitum ekki hvenær verkið var gert, og þetta er ekki staðfest. Sagt var einnig í athugasemd í Facebook-hópi götunnar að húsið hafi verið reist fyrir blikksmíðameistara og forstjóra.

Teikningaskrá Skjalasafns Reykjavíkur nefnir Þorleif Kristófersson sem hönnuð á teikningum frá 1945 og 1946. Undirskriftin á aðalteikningunni virðist vera Halldórs H. Jónssonar arkitekts, en skönnunin er í lágri upplausn, svo þetta er ekki staðfest.

Í deiliskipulagi Teigahverfis frá 2002 eru númer 27 og 31 nefnd í kaflanum um verndun bygginga frá tuttugustu öld.

Þetta er einkaheimili, svo horfðu á húsið frá gangstéttinni. Sérðu glerlistaverkið á vesturgaflinum? Veistu hver gerði það? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 28.

Þetta er númer 28. Á heimili hér var auglýst píanókennsla árin 1962 til 1964. Reyndu að ímynda þér æfingarnar út um gluggann á kvöldin.

Svo gerðist annað. Á gamlárskvöld 1971, um hálftólf, sprakk öflug sprengja á götunni móts við húsið. Um 40 rúður brotnuðu í átta húsum og hola kom í malbikið. Enginn fannst sem bar ábyrgð.

Þetta kemur fram í Vísi 3. janúar 1972, og er staðfest með heimild.

Varst þú hér þetta gamlárskvöld, eða manstu eftir því sem fólk sagði? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 30.

Við stöndum við númer 30. Hér eru tvö hús undir einu þaki, númer 30 og 32. Ein aðalteikning, númer 757 frá 1945, nær yfir bæði húsin.

Þau voru teiknuð í október 1945, og teikningin var samþykkt á fundi byggingarnefndar í nóvember. Á þeim tíma hétu húsin númer 46 og 48, og svo breyttust númerin.

Parhús eru oft eins og spegilmyndir. Hvað sérðu sem er ólíkt með húsunum tveimur? Gluggar, litir eða þök segja oft söguna um hvernig fólk hefur búið í hvoru húsi.

Þetta er staðfest með heimild. Næst göngum við að númer 31.

Hér er númer 31. Hér var þvottahús. Það auglýsti árin 1948 til 1951, samkvæmt Morgunblaðinu.

Þetta er staðfest með heimild.

Í deiliskipulagi Teigahverfis frá 2002 eru númer 27 og 31 nefnd í kaflanum um verndun bygginga frá tuttugustu öld.

Þvottahús, heimili og saga á sama stað. Manstu eftir þvottahúsinu, eða veistu hver notaði það? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 37.

Við stöndum við númer 37. Í Morgunblaðinu árið 1955 stóð: Laugabúðin er flutt á Laugateig 37.

Þetta var seinni staður búðarinnar. Fyrri staðurinn bíður okkar neðar í götunni, við númer 60. Búðin auglýsti meðal annars í skólablaði Laugarnesskóla.

Árið 1970 var verslunarhúsnæðið auglýst til leigu, svo búðin hefur líklega hætt þá. Það er þó ekki staðfest.

Manstu eftir Laugabúðinni? Hvað keyptirðu þar, og hver afgreiddi? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Næst göngum við að númer 42.

Þetta er númer 42. Af fyrstu brunavirðingum allra 48 húsanna við götuna er sú elsta frá 25. febrúar 1947, og hún er á þessu húsi.

Brunavirðing er mat á húsi vegna brunatrygginga. Hún er ein af heimildunum um byggingarár, en segir ekki ein og sér hvenær húsið var fullbyggt. Á teikningum frá 1945 og 1946 hét húsið númer 58.

Já, númerin breyttust. Reglan er sú að gamla númerið er 16 hærra en það nýja. Við komum betur að því þegar við nálgumst númer 58.

Þetta er staðfest með heimild. Næst göngum við að númer 46.

Hér eru númer 46 og 48, parhús. Bárður Ísleifsson teiknaði hús við Laugateig númer 62 og 64, sem síðar urðu 46 og 48.

Teikningin var samþykkt 27. september 1945. Húsin voru metin sama dag, 10. desember 1947. Já, númerin breyttust hér líka, og munurinn er sá sami og annars staðar í götunni, 16.

Þetta er staðfest með heimild. Stundum er einfaldasta leiðin til að skilja sögu húsa að bera gamla og nýja númerið saman á teikningu.

Næst göngum við að númer 50.

Við erum komin að númer 50. Þórir Baldvinsson teiknaði húsið. Teikningin var samþykkt 13. september 1945, þegar húsið hét númer 66.

Kringlóttu gluggarnir sitt hvorum megin við útidyrnar á norðurhliðinni sjást á aðalteikningunni. Líttu upp og finndu gluggana.

Hvenær húsið var fullbyggt er óvíst, því heimildum ber ekki saman. Teikningin sýnir aðeins að það var samþykkt, ekki hvenær því var lokið.

Á gotusogur.is er til sérstök síða um þetta hús. Næst göngum við að númer 52.

Þetta er númer 52. Hér bjó Eggert Magnússon. Hann var vörubifreiðarstjóri, vélstjóri og listmálari. Maður sem vann með höndunum og málaði líka.

Listasafn Reykjavíkur sýndi 41 olíumálverk eftir hann á Kjarvalsstöðum árið 1987. Hann lést árið 2010. Þetta er staðfest með heimildum, meðal annars DV, Listasafni Reykjavíkur og Morgunblaðinu.

Það finnst mér fallegt að vita að maður sem bjó í venjulegu húsi í venjulegri götu átti verk á stóru safni. Hvernig var að hafa hann sem nágranna? Segðu okkur frá því á gotusogur.is, ef þú manst eftir honum eða verkum hans. Næst göngum við að númer 58.

Nú komum við að því sem fólk undrast mest. Á afstöðumynd á teikningu frá 1945 sést nágrannahús með tveimur númerum, 50 og 66, hlið við hlið.

Á öllum teikningum með yfirstrikuðu númeri er gamla númerið 16 hærra en það nýja. Þannig varð hús númer 66 að númer 50, og hús númer 58 að númer 42.

Hvers vegna götunni var endurraðað er enn óstaðfest. Við giskum ekki á það.

Veistu það? Eða átt þú gamalt bréf með gamla númerinu? Segðu okkur frá því á gotusogur.is. Síðasta stoppið er við númer 60.

Síðasta stoppið, númer 60. Laugabúðin opnaði hér 9. maí 1947 með nýlenduvörur og kjöt. Þetta er fyrri staður búðarinnar. Hún flutti á númer 37 í mars 1955.

Eftir það voru hárgreiðslustofur í húsnæðinu, Permína og síðar Raffó, til um 1959. Verslun og þjónusta í hverfinu breyttist með tímanum, og húsin fylgdu með.

Þar með höfum við gengið götuna, frá númer 7 til númer 60. Á leiðinni hittum við stjórnmálafólk, listmálara, búðir, bílskúr sem varð kosningaskrifstofa, sprengingu á gamlárskvöld og hús sem skiptu um númer.

Átt þú sögu sem vantar? Sendu okkur hana á gotusogur.is. Takk fyrir að ganga með.